Doustne witaminy a choroba suchego oka: dowody wciąż zbyt słabe
Analiza publikacji: The Efficacy of Oral Vitamin Supplementation in Dry Eye Disease: A Systematic Review. — Ophthalmic & physiological optics : the journal of the British College of Ophthalmic Opticians (Optometrists) (2026)
Data publikacji: 1 lipca 2026 · Ostatnia kontrola źródła: 31 lipca 2026
Wniosek
Mimo biologicznie uzasadnionych mechanizmów działania witamin dotychczasowe badania nie potwierdzają skuteczności ich doustnej suplementacji w chorobie suchego oka. Część badań odnotowała poprawę pojedynczych objawów lub oznak ocenianych m.in. testem Schirmera, czasem przerwania filmu łzowego i barwieniem rogówki fluoresceiną, jednak wyniki nie były spójne między badaniami. Żadne z włączonych badań nie zgłosiło działań niepożądanych, co — przy zazwyczaj krótkiej obserwacji — nie pozwala ocenić bezpieczeństwa długoterminowego stosowania.
Co sprawdzano?
Przegląd systematyczny zebrał dotychczasowe badania kliniczne z udziałem pacjentów, oceniające doustną suplementację witaminami A, B1, B12 i D w chorobie suchego oka. Przeanalizowano 13 badań obejmujących łącznie 483 uczestników. Wyniki poszczególnych badań były niejednoznaczne, a dostępne dowody — ograniczone: nie ma wystarczających podstaw, by potwierdzić skuteczność takiej suplementacji.
Najważniejsze dane
| Projekt | przegląd systematyczny |
|---|---|
| Populacja | Pacjenci z chorobą suchego oka; 13 badań klinicznych z łącznie 483 uczestnikami (wielkości grup od 9 do 94 osób) |
| Liczebność | analizowano: 483 · randomizowano: nie podano |
| Interwencja | Doustna suplementacja witaminami A, B1, B12 (mekobalamina) lub D |
| Komparator | Różnorodne (sztuczne łzy, kwasy omega-3, zdrowe osoby kontrolne); w 7 z 13 badań nie wydzielono grupy kontrolnej |
| Czas trwania | nie podano |
| Randomizacja | nie podano |
| Zaślepienie | nie podano |
| Wynik główny | Obiektywne oznaki: wynik testu Schirmera, czas przerwania filmu łzowego (TBUT), punktacja barwienia rogówki fluoresceiną (CFSS) i przekrwienie powiek |
| Wynik liczbowy | Wyniki niejednoznaczne między badaniami; dostępne dowody są ograniczone i nie wystarczają, by potwierdzić skuteczność doustnej suplementacji witaminami w chorobie suchego oka |
| Działania niepożądane | Żadne z 13 włączonych badań nie zgłosiło działań niepożądanych |
| Finansowanie | University International Postgraduate Award (UIPA) przyznane przez UNSW Sydney |
| Konflikty interesów | Autorzy deklarują brak konfliktu interesów |
| Numer rejestracji | CRD42024629589 (PROSPERO) |
| PMID | 41984344 |
| DOI | 10.1007/s44402-026-00079-3 |
Jakie są ograniczenia?
Wiarygodność dowodów obniża kilka cech włączonych badań: w 7 z 13 nie wydzielono grupy kontrolnej, grupy były małe — od 9 do 94 uczestników, a badania nie były dobrze kontrolowane ani wystarczająco liczne, z bardzo krótkim czasem obserwacji i zmiennym dawkowaniem. Przegląd zarejestrowano w bazie PROSPERO. Pracę finansowano ze stypendium UNSW Sydney, a autorzy deklarują brak konfliktu interesów.
Czego badanie nie dowodzi?
Przegląd nie wykazuje, że doustne witaminy są w chorobie suchego oka nieskuteczne — wskazuje jedynie, że dotychczasowe badania są zbyt słabej jakości, by tę kwestię rozstrzygnąć. Nie przesądza też o bezpieczeństwie suplementacji, bo żadne z badań nie raportowało działań niepożądanych. Potrzebne są dobrze zaprojektowane badania z grupami kontrolnymi i dłuższą obserwacją.
Tematy
Czytaj dalej
Dane bibliograficzne i źródła
Heidari H, Markoulli M, Arcot J, Doostdar A, Tavakoli A. The Efficacy of Oral Vitamin Supplementation in Dry Eye Disease: A Systematic Review.. Ophthalmic & physiological optics : the journal of the British College of Ophthalmic Opticians (Optometrists), 2026.
Poziom analizowanego źródła: pełny tekst (otwarty). Nie publikujemy pełnych abstraktów ani tłumaczeń publikacji — powyższa analiza jest opracowaniem redakcyjnym.