Pasta z fluorkiem cyny stabilizowanym fosforanem cynku a tworzenie kamienia nazębnego
Analiza publikacji: Clinical efficacy of a stannous fluoride toothpaste stabilized with zinc phosphate in reducing supragingival calculus formation compared to a sodium monofluorophosphate toothpaste: A randomized controlled trial. — American journal of dentistry (2026)
Data publikacji: 1 kwietnia 2026 · Ostatnia kontrola źródła: 3 sierpnia 2026
Wniosek
Po 12 tygodniach grupa pasty testowej miała skorygowany wobec wyjściowego średni wskaźnik kamienia 11,47 wobec 17,48 w grupie kontrolnej, czyli istotnie statystycznie o 34,4% mniej nowo tworzącego się kamienia naddziąsłowego (P < 0,001). Główny punkt końcowy — skorygowane średnie wyniki wskaźnika Volpe-Manhold po 12 tygodniach — wypadł więc na korzyść pasty z fluorkiem cyny. Autorzy oceniają różnicę jako nie tylko statystycznie, ale i klinicznie istotną.
Co sprawdzano?
Ta analiza opiera się wyłącznie na abstrakcie publikacji. W jednoośrodkowym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu z grupami równoległymi porównano pastę z 0,454% fluorkiem cyny stabilizowanym fosforanem cynku ze zwykłą pastą fluorową z 0,76% monofluorofosforanem sodu pod kątem ograniczania tworzenia kamienia naddziąsłowego. Uczestniczyło 100 zdrowych dorosłych z wyjściowym wskaźnikiem kamienia Volpe-Manhold ≥7,0; po profesjonalnej higienizacji jamy ustnej myli zęby dwa razy dziennie przez 12 tygodni. Badanie ukończyło 97 osób.
Najważniejsze dane
| Projekt | badanie z randomizacją (RCT) |
|---|---|
| Populacja | healthy adults with baseline Volpe-Manhold Calculus Index score ≥7.0 (Bangkok, Thailand) |
| Liczebność | analizowano: 97 · randomizowano: 100 |
| Interwencja | test toothpaste containing 0.454% stannous fluoride stabilized with zinc phosphate, used twice daily |
| Komparator | regular fluoride toothpaste containing 0.76% sodium monofluorophosphate |
| Czas trwania | 84 dni |
| Randomizacja | tak |
| Zaślepienie | double-blind |
| Wynik główny | baseline-adjusted mean supragingival calculus scores (Volpe-Manhold Calculus Index) at 12 weeks |
| Wynik liczbowy | test toothpaste group had lower baseline-adjusted mean calculus score (11.47 vs 17.48), i.e. statistically significant 34.4% less supragingival calculus formation vs control (P < 0.001) |
| Działania niepożądane | nie podano |
| Finansowanie | nie podano |
| Konflikty interesów | nie podano |
| Numer rejestracji | nie podano |
| PMID | 42013428 |
| DOI | — |
Jakie są ograniczenia?
- Badanie jednoośrodkowe (Bangkok), na osobach ze wstępnie dużą skłonnością do kamienia — wyniki nie muszą przenosić się na osoby z niskim wskaźnikiem wyjściowym.
- Porównanie dwóch różnych związków fluoru o różnym stężeniu — nie da się oddzielić efektu fluorku cyny od roli fosforanu cynku.
- Abstrakt nie raportuje zdarzeń niepożądanych (np. przebarwień zębów typowych dla związków cyny), finansowania ani konfliktów interesów.
- 12 tygodni to krótki okres; nie wiadomo, czy efekt utrzymuje się przy wielomiesięcznym stosowaniu.
- Brak numeru rejestracji badania w abstrakcie.
Czego badanie nie dowodzi?
Nie wykazano wpływu na próchnicę, choroby przyzębia ani zapalenie dziąseł — mierzono wyłącznie kamień naddziąsłowy. Nie porównywano pasty testowej z placebo bez fluoru ani z innymi pastami „antytartarowymi". Wynik nie oznacza, że pasta usuwa istniejący kamień — wszyscy uczestnicy przeszli wcześniej profesjonalną higienizację, a badano tworzenie się nowego kamienia.
Tematy
Czytaj dalej
Dane bibliograficzne i źródła
Seriwatanachai D, Kraivaphan P, Amornchat C, Triratana T, Mateo LR, D'Ambrogio R, Zhang YP. Clinical efficacy of a stannous fluoride toothpaste stabilized with zinc phosphate in reducing supragingival calculus formation compared to a sodium monofluorophosphate toothpaste: A randomized controlled trial.. American journal of dentistry, 2026.
Poziom analizowanego źródła: tylko abstrakt. Nie publikujemy pełnych abstraktów ani tłumaczeń publikacji — powyższa analiza jest opracowaniem redakcyjnym.